YSK'dan 250 sayfalık gerekçeli karar

YSK'dan 250 sayfalık gerekçeli karar

YÜKSEK Seçim Kurulu, (YSK) İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin yenilenmesine ilişkin gerekçeli kararını açıkladı. Kararda, 754 sandık kurulu başkanının kanuna aykırı olarak belirlendiği belirtilerek, "Bu şekilde oluşan sandık kurullarının yaptıkları seçim, iş ve işlemlerine itibar edilemeyecek olması, sonuca müessir olay ve haller kapsamında değerlendirilerek seçimin neticesine müessir görülmüştür" denildi. Sayım döküm cetveli olmayan ve sandık kurulu imzası bulunmadığı için 'yok hükmünde' değerlendirilen 108 sandıkta ise 30 bin 281 seçmenin oy kullandığına dikkat çekildi.

Siyaset - 22-05-2019 20:51

YSK, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimlerinin iptali ve yenilenmesi hakkındaki 250 sayfalık gerekçeli kararını yayımladı. 6 Mayıs'ta iptal edilen seçimin gerekçesinin yazımı 16 gün sürdü. YSK’nın gerekçeli kararında, İstanbul genelinde Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimi için toplamda 93 bin 558 kamu görevlisine ihtiyaç duyulduğu, İstanbul’da sandık kurullarında görev alabilecek durumda olan yaklaşık 220 bin kamu görevlisinin bulunduğu belirtilerek, "Bu itibarla 2 bin 333 sandıkta sandık kurulu üyeliklerinin belirlenmesinde Kanunun asıl hükmü olan 'kamu görevlileri arasından belirlenmesi' ilkesi gözardı edilerek, 298 sayılı Kanunun 23'üncü maddesinin son fıkrasındaki istisna hükmünün uygulanmasına bir gerekçe bulunmamakla birlikte, kanunda böyle bir istisnanın mevcut olması dikkate alındığında bu eksiklik, tek başına seçim sonucuna müessir olay ve hal kapsamında değerlendirilmemiştir" denildi.

USULSÜZ OLUŞTURULAN SANDIK KURULLARI

Öte yandan, İstanbul genelinde 754 sandıkta yasal zorunluğa uyulmaksızın kamu görevlisi olmayan kişiler arasından sandık kurulu başkanı belirlendiği tespiti gerekçeli kararda yer aldı. Karara göre, Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan 6 kişi sandık kurulu başkanı, 3 vatandaş ise kamu görevlisi olmadan memur üye olarak görev yaptı. Seçimin güvenilirliğini sağlamak için getirilen şekil şartlarına uyulmadığına ve siyasi partilerle sandık kurulu başkanları listelerinin paylaşılmamasının partilerin itiraz yolu kullanamamasına neden olduğuna dikkat çekildi. Sandık kurulu başkanlarının kanuna aykırı olarak belirlendiği 754 sandıkta oy kullanan seçmen sayısının 212 bin 276 olduğu belirtilerek "Cumhuriyet Halk Partisi Adayı ile Adalet ve Kalkınma Partisi Adayı arasındaki oy farkının 13 bin 729 olması nedeniyle, 754 sandıkta sandık kurulu başkanlarının kanun hükmüne aykırı olarak belirlenmesi ve bu şekilde oluşan sandık kurullarının yaptıkları seçim iş ve işlemlerine itibar edilemeyecek olması, sonuca müessir olay ve haller kapsamında değerlendirilerek seçimin neticesine müessir görülmüştür" ifadeleri kullanıldı.

OY SAYIM DÖKÜM CETVELLERİ

Gerekçeli kararda, İstanbul genelinde 18 sandıkta hiç sayım döküm cetvelinin bulunmadığı, 90 sandıkta ise sandık kurulu imzalarının bulunmadığı tespiti yer aldı. Gerekçede, sayım döküm cetveli olmayan ve imzasız olduğu için 'yok hükmünde' değerlendirilen 108 sandıktaki oy kullanan seçmen sayısı, 30 bin 281 olarak kaydedildi. 108 sandıkta sayım döküm cetvelinin düzenlenmemesinin bu sandıklardaki seçim sonucunun güvenilirliğini ciddi biçimde zedelediğinin ifade edildiği kararda, "Sayım döküm cetvellerindeki bu eksiklik, tek başına seçim sonucuna müessir olmamakla birlikte, sandık kurulu başkanlarının kanuna aykırı biçimde belirlenmesi ile birlikte değerlendirilmiştir" denildi.

KISITLI SEÇMENLER

AK Parti’nin olağanüstü itirazı üzerine yapılan incelemelerin sonuçları da gerekçeli kararda kendine yer buldu. Buna göre, incelemeler sonucunda 377 kısıtlı, 224 zihinsel engelli kişi İstanbul seçimlerinde oy kullandı. Öte yandan, 6 sandıkta ölü olan kişilerin yerine, 41 sandıkta ceza infaz kurumunda bulunan tutuklu ve taksirli suçlardan hükümlülerin yerine, 58 sandıkta ise ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin yerine oy kullanıldı. İncelemeler sonucunda oy kullanma hakkı olmamasına rağmen, 706 kişinin İstanbul seçimlerinde sandık başına giderek oy kullandığının tespit edildiği bildirildi.

YSK BAŞKANI GÜVEN’İN MUHALEFET ŞERHİ: İPTAL NEDENİ OLABİLECEK BİR UYUMSUZLUK GÖRÜLMEMİŞTİR

YSK’nın İstanbul seçimlerine ilişkin gerekçeli kararında muhalif üyelerin şerhleri yer aldı. YSK Başkanı Sadi Güven, YSK Üyeleri Kürşat Hamurcu, Cengiz Topaktaş ve Yunus Aykın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimlerinin yenilenmemesi yönünde oy kullanmıştı. YSK Başkanı Güven’in yazdığı muhalefet şerhinde, “Sandık kurullarının Kanuna aykırı oluşturulması nedeniyle seçimin iptali kararına ise katılmak mümkün olmamıştır. İmzasız 101 sayım döküm cetvelinin tamamında başkan ve memur üye ile birlikte AK Parti ve üç sandık hariç CHP, tüm sandıklara üye vermiş olup hatta Adalet ve Kalkınma Partisi 145, Cumhuriyet Halk Partisi 120 olmak üzere bazı sandıklarda 1’den fazla üye ile temsil edilmişlerdir. Ayrıca imzasız sayım döküm cetvelleri ile sandık sonuç tutanakları uyumlu olup seçim iptal nedeni olabilecek bir uyumsuzluk görülmemiştir” denildi.

SANDIK KURULLARININ USULSÜZ OLUŞMASI TAM KANUNSUZLUK HALİNİ OLUŞTURMAZ

Kamu çalışanı olmadığı halde sandık başkanı olan 754 kişinin görev yaptığı sandıkların 750’sinde AK Partili üyelerin görev yaptığına dikkat çeken YSK Başkanı Güven, AK Parti’nin bu sandıklara bin 104 üye verdiğini ve 354 sandıkta iki üye ile temsil edildiğini aktardı. Sayım döküm cetvelinin olmadığı 22 sandıkta 36 AK Partili sandık kurulu üyesinin bulunduğunu ifade eden Güven, muhalefet şerhinde, “Sandık kurullarının usulsüz oluşması tam kanunsuzluk halini oluşturmaz. Sandık kurullarının kuruluşuna ilişkin işlemlerin kesinleşmesinden sonra bu kuruluşa karşı yapılacak itirazlar seçimden sonra o seçimlerin iptali için tek başına bir itiraz sebebi olarak ileri sürülemez” ifadelerini kullandı.

‘SANDIK BAŞKANLARININ KAMU GÖREVLİLERİNDEN ALINMAMASI MUTLAK İPTAL NEDENİ OLMAYACAKTIR’

YSK Üyesi Cengiz Topaktaş’ın muhalefet şerhinde ise itiraz nedeniyle yapılan araştırmada, seçim sonuçlarının bir parti lehine değiştirilmesi için örgütlü bir şekilde hareket edildiğinin tespit edilemediği ifadeleri yer aldı. Sandık kurullarının oluşumundan kaynaklı ihlallerin zaman zaman yaşandığını aktaran Topaktaş, şunları kaydetti:

“Bu konu değerlendirilirken Yüksek Seçim Kurulu’nun değişik zamanlarda vermiş olduğu kararlara da bakmak gerekmektedir. Yüksek Seçim Kurulu, değişik zamanlarda verdiği istikrar kazanan kararlarda, sandık kurullarının oluşumundaki ihlallerin tek başına sandık sonuçlarının geçerli sayılmamasına neden olamayacağını belirtmiştir. Bu konuda çok sayıda örnek karar bulunmaktadır. Yüksek Kurulumuzun en son verilen bu karara kadar sandık başkanı ve sandık kurulu üyesi ataması nedeniyle iptal ettiği bir seçim bulunmamaktadır. Eksik üyeliklerin sandık kurulunda görev verilmesinde sakınca olmayanlardan doldurulması hususları gözetildiğinde, sandık başkanı ve üyelerin kamu görevlilerinden alınmaması başlı başına ve mutlak bir iptal nedeni olmayacaktır. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin iptali ve seçimin yenilenmesi için itiraz eden partinin sandık kurulu üyelerinden ve müşahitlerinden sandık başında hiç bir itiraz gelmemiş olmasının seçimin sıhhatine zarar verilmediğini gösterdiği açıktır.”

‘SANDIK KURULUNDA HATA VARSA, SORUMLULUĞU SEÇMENLERE YÜKLENEMEZ’

16 Nisan 2017 yılında gerçekleştirilen Anayasa Referandumu’nun ardından yaşanan 'mühürsüz pusula' başvurusunu hatırlatan YSK Üyesi Topaktaş, YSK’nın söz konusu başvuruda seçmen iradesi ve oy kullanma hakkını öne çıkardığını belirterek, “Yüksek Kurulumuz, mühürsüz oy pusulalarının ve mühürsüz zarfların geçerli sayılması gerektiğini söylemiş, şimdi ise sonuçlar birden fazla aşamadan geçerek ortaya çıktıktan sonra, üstelikte kanuna uygun olmayan şekilde oluşturulan sandık kurullarının yaptığı işlemlerin yok sayılması gerektiğine dair kanuni bir düzenleme de bulunmamasına rağmen, oy sayım ve döküm işlemlerini yok sayarak, seçimin iptali ve yenilenmesi kararı ile seçmenlerin iradesini yok saymıştır. Seçmenlerin sandık kurulunun oluşumuna itiraz etmeleri ve sandık kurulunun nasıl oluşturulduğunu bilmeleri mümkün değildir. Seçmenler Anayasa gereğince kendilerine tanınan seçme hakkını kullanarak oy vermişlerdir. Sandık kurulunun oluşumunda bir hata varsa bunun sorumluluğu seçmenlere yüklenemez” değerlendirmesinde bulundu.

‘SORUMLULUK SEÇİMİ YÖNETEN İDARELERE AİTTİR’

Öte yandan, kamu görevlisi olmayan sandık kurulu başkanının, parti temsilcisi olan beş sandık kurulu üyesinin bilgisi ve onayı dışında hangi eylem ve işlemiyle, seçimin dürüstlüğü ve objektifliğine müdahale ettiğine ilişkin somut iddia ve itirazların bulunmadığını ifade eden YSK Üyesi Kürşat Hamurcu muhalefet şerhinde şunları kaydetti:

“Tahmini ve farazi gerekçelerle, seçmen iradesi yok sayılarak salt sandık kurulu başkanın kamu görevlisi olmaması nedeniyle seçimin iptaline karar verilmesinde hukuki uyarlık bulunmamaktadır. Özgür iradesi ile seçme hakkını kullanan seçmenden, sandık kurulu başkanı ve üyelerini denetleme görevi beklenemez. Bu sorumluluk, seçimi yöneten idarelere aittir. Sandık kurulu başkanının kamu görevlisi olmaması, seçmene yüklenecek bir kusur değildir. Bu nedenle, bu sandıklarda oy kullanan seçmenin oyunu geçersiz kabul ederek iradesinin yok sayılması, anayasa, uluslararası sözleşmeler ve seçim mevzuatı ile güvence altına alınan en temel yurttaşlık haklarından olan seçme hakkının özüne müdahale anlamı taşır.”

‘SEÇMENLERİN SEÇİMLERE DUYDUĞU GÜVENİ SARSACAKTIR’

Demokrasilerde gerçekleşmiş ve sonucu alınmış bir seçimin iptal edilmesinin en son başvurulacak olağanüstü ve istisnai bir tedbir olacağını kaydeden YSK Üyesi Yunus Aykın ise gerekçeli karara eklediği muhalefet şerhinde, şu unsurları öne çıkardı:

“Kısa süre içerisinde seçimlerin yapılması ve kesinleştirilmesi gerektiğinden, seçim sürecinde yapılacak işlemler ve bu işlemlere karşı yapılacak itirazlar gün ve hatta saatlerle sınırlandırılmakta, bu süreler geçtikten sonra kanunda belirtilen istisnalar dışında kesinleştirilmiş işlemlere dayalı olarak bir sonraki aşamaya geçilmektedir. Seçmen listelerinin kesinleştirilmesi, adaylıkların kesinleştirilmesi ve sandık kurullarının teşkili bunlara örnektir. Aksi taktirde her aşamada bir önceki sürecin tartışmaya açılması, seçimin sonuçlandırılmasını imkansız hale getireceği gibi seçmenlerin seçimlere duyduğu güveni de sarsacaktır. Yargı mercilerinin istikrar kazanmış içtihatlarını değiştirdiği hallerde bu değişikliği izah eden bir kanun değişikliği yapılmış olması beklenir. Somut olaya bakıldığında 298 sayılı Kanun’da ‘Kanuna aykırı şekilde teşkil edilen sandıklarda kullanılan oylar her koşulda geçersizdir’ şeklinde bir kanun değişikliği olmadığına göre İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimlerinin iptali talebinin 'öngörülebilirlik' ilkesi gereği de reddi gerekmektedir."

DİĞER HABERLER
5 YILLIK CEZA İNDİRİMİ YOLDA

5 YILLIK CEZA İNDİRİMİ YOLDA

20-06-2019 - Güncel

Cezaevinden izinli çıktı eski eşi ile eski baldızını öldürdü

Cezaevinden izinli çıktı eski eşi ile eski baldızını öldürdü

19-06-2019 - Güncel

Samsunlular dikkat! Şiddetli yağmur geliyor

Samsunlular dikkat! Şiddetli yağmur geliyor

19-06-2019 - Samsun Haber

Askeralma Kanunu Teklifi’nde 60 madde kabul edildi! O madde değiştirildi

Askeralma Kanunu Teklifi’nde 60 madde kabul edildi! O madde değiştirildi

19-06-2019 - Siyaset

MİLLET AÇ AÇ!

MİLLET AÇ AÇ!

19-06-2019 - Köşe Yazıları

Terme’de yürüyüş yolu çalışmaları başladı

Terme’de yürüyüş yolu çalışmaları başladı

19-06-2019 - Samsun Haber

Rusya'dan S-400 açıklaması

Rusya'dan S-400 açıklaması

19-06-2019 - Dünya

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Mursi öldürülmüştür

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Mursi öldürülmüştür

19-06-2019 - Siyaset

Genelkurmay çatı davasında yarın karar günü

Genelkurmay çatı davasında yarın karar günü

19-06-2019 - Güncel

Tunceli'de 3 terörist etkisiz hale getirildi

Tunceli'de 3 terörist etkisiz hale getirildi

19-06-2019 - Güncel